Lichtvervuiling in Apeldoorn: waarom een donkere nacht aandacht verdient

22 okt , 14:11 • Nieuws

Sterren boven een donker heidelandschap met een lichte gloed aan de horizon.

illustratief beeld

Door Tygo M. de Malen

In het kort

Kunstlicht maakt de nachthemel lichter en kan het ritme van planten en dieren verstoren
Kijk per lamp waarvoor die nodig is en zet onnodig licht uit
Een timer of bewegingssensor beperkt hoe lang een lamp brandt
Veel natuurgebieden zijn ’s nachts gesloten: kijk sterren vanaf een toegestane plek

APELDOORN – Wie in Apeldoorn ’s avonds omhoog kijkt, ziet lang niet overal dezelfde sterrenhemel. Naast wolken en maanlicht speelt kunstlicht een rol. Met een paar kleine aanpassingen rond je eigen huis help je de nacht donkerder te maken, voor mensen, dieren en planten.

Een heldere hemel is niet altijd een donkere hemel

Dat je op de ene avond meer sterren ziet dan op de andere, ligt niet alleen aan de wolken. Lichtvervuiling kan de hemel opklaren en zwakkere sterren aan het zicht onttrekken.

Staatsbosbeheer beschrijft dat kunstlicht ook het dag- en nachtritme van planten en dieren kan verstoren. Niet ieder lichtpunt heeft hetzelfde effect. Plaats, richting, sterkte en brandduur zijn allemaal relevant. Een lamp die de voordeur zichtbaar maakt, heeft een andere functie dan verlichting die de hele nacht een lege tuin of gevel beschijnt.

De overgang van de bebouwde kom naar het Veluwse landschap maakt het onderwerp in Apeldoorn herkenbaar. Toch is zonder metingen niet vast te stellen welke straat of buurt het donkerst is. Begin daarom bij een concrete vraag rond de eigen woning: welke lampen branden terwijl niemand ze gebruikt? Kleine aanpassingen kunnen worden beoordeeld zonder stellige uitspraken over de hele gemeente of over veiligheid te doen.

Verlichten waar het nodig is

Het gesprek over donkerte hoeft daarom niet te beginnen met de keuze tussen overal licht of overal donker. Kijk eerst naar de taak van een lamp. Moet iemand een opstap kunnen zien, een sleutel vinden of veilig een route volgen? Daarna kun je beoordelen of het licht vooral op die plek terechtkomt.

De organisatie achter Nacht van de Nacht adviseert onnodige verlichting uit te schakelen en waar licht nodig is een lage intensiteit te kiezen. Een timer of bewegingssensor kan helpen om de brandduur te beperken. Controleer wel of de instelling in de praktijk past: voortdurend aanspringend licht kan voor omwonenden hinderlijk zijn.

Een eenvoudige avondronde om het eigen huis maakt veel zichtbaar. Schijnt een lamp in een slaapkamer van de buren? Wordt de boomkroon aangelicht terwijl alleen het tuinpad gebruikt wordt? Noteer zulke punten en pas gericht aan. Bij openbare verlichting horen veranderingen bij de beheerder; ga niet zelf aan straatlampen sleutelen.

Sterren kijken begint met een toegestane plek

Voor sterren kijken is niet automatisch een wandeling diep het bos in nodig. Een eigen tuin of andere toegestane plek met vrij zicht kan een begin zijn. Geef je ogen even tijd en vermijd steeds in een fel scherm te kijken. Bewolking en maanlicht maken bovendien dat avonden onderling sterk verschillen.

Controleer bij een natuurgebied altijd de toegangsregels. Veel terreinen van Staatsbosbeheer zijn alleen tussen zonsopgang en zonsondergang geopend. Een donker gebied is dus niet vanzelf een toegestane nachtelijke bestemming. Lichtvervuiling verminderen en de natuur respecteren horen bij dezelfde zorgvuldige blik op de nacht.

Veelgestelde vragen over lichtvervuiling

Kun je zomaar ’s nachts het bos in om sterren te kijken?

Nee. Veel natuurgebieden zijn na zonsondergang gesloten. Controleer de regels of kies een toegestane locatie.

Moet voor minder lichtvervuiling alle verlichting uit?

Nee. Kijk naar de functie, richting, sterkte en brandduur en beperk vooral onnodig licht.

Meer nieuws

Voor meer nieuws kunt u Apeldoorn Nieuws toevoegen op uw social media kanalen. Ook kunt u lid worden van onze nieuwsbrief. En kunt u ons via push-meldingen op uw beeldscherm krijgen. Ook voor regionaal nieuws kunt u terecht bij de buren. Harderwijk Nieuws en Nunspeet Nieuws en Ermelo Nieuws. Adverteren kan natuurlijk ook! Adverteren op nieuwspagina op Facebook met meer dan 8500 volgers? Mail dan naar [email protected] of bel naar 06-36454332. Heb je nieuws? Mail dan naar [email protected]. Je kunt de redactie bereiken via deze mail of bel naar 06-42022831.