Rode hoedjes met witte stippen, kleine zwammen op dood hout en soms complete groepen tussen het mos. Wie in de herfst door de bossen rond Apeldoorn wandelt, doet er goed aan niet alleen vooruit, maar vooral ook naar beneden te kijken. Het najaar is bij uitstek de tijd waarin paddenstoelen zich laten zien en een gewone boswandeling zomaar kan veranderen in een kleine ontdekkingstocht.
De Veluwe verandert in de herfst
In en rond Apeldoorn liggen uitgestrekte bossen waar vocht, dood hout, bladeren, mos en oude bomen samen goede omstandigheden bieden voor allerlei soorten paddenstoelen. Vooral in de herfst zijn ze gemakkelijk te ontdekken. De bodem blijft langer vochtig, bladeren vormen een natuurlijke deken en ook op dode takken en boomstammen verschijnen allerlei zwammen. De bossen rond Apeldoorn veranderen daardoor zichtbaar van karakter. Waar in de zomer vooral het groen overheerst, verschijnen in het najaar steeds meer bruine, gele, oranje en rode tinten. Paddenstoelen passen helemaal in dat herfstbeeld. Wie rustig wandelt, ziet bovendien vaak meer dan iemand die vooral kilometers wil maken. Soms staat een paddenstoel midden naast het wandelpad, maar veel soorten vallen pas op wanneer je wat langer naar een boomstam, een mosrand of de bodem tussen bladeren kijkt.
Paddenstoelen zijn meer dan alleen een mooie herfstverschijning
Wat wij boven de grond zien, is meestal maar een klein gedeelte van de paddenstoel. Onder de grond of in hout bevindt zich een veel groter netwerk van schimmeldraden. Paddenstoelen spelen daardoor een belangrijke rol in de natuur. Sommige soorten helpen bij het afbreken van dood hout en bladeren. Andere leven samen met bomen en planten. Zo worden voedingsstoffen steeds opnieuw opgenomen in het natuurlijke systeem van het bos. Dat maakt een paddenstoel niet alleen mooi om te fotograferen, maar ook een belangrijk onderdeel van het bos.
Waar kun je rond Apeldoorn paddenstoelen zoeken?
Voor een herfstwandeling hoef je vanuit Apeldoorn niet ver te reizen. Denk bijvoorbeeld aan de bossen rond Berg & Bos, Hoog Soeren, Ugchelen en Beekbergen. Ook richting de grotere natuurgebieden van de Veluwe liggen volop wandelmogelijkheden. Je hoeft daarbij niet noodzakelijk een lange wandelroute te kiezen. Juist op een relatief klein oppervlak kunnen verschillende groeiplaatsen voorkomen. Kijk bijvoorbeeld bij:
- oude boomstammen;
- omgevallen bomen en takken;
- vochtige plekken tussen het mos;
- hopen bladeren;
- boomwortels;
- bermen langs bospaden;
- oude stronken.
Soms staan paddenstoelen alleen, terwijl ze op een andere plek met tientallen tegelijk tevoorschijn kunnen komen.
Na regen is de kans vaak groter
Paddenstoelen houden over het algemeen van vochtige omstandigheden. Na een aantal natte dagen kan het daarom interessant zijn om het bos in te gaan. Zeker wanneer regen wordt gevolgd door relatief zachte temperaturen, kunnen op veel plaatsen nieuwe paddenstoelen verschijnen. Dat betekent niet dat een droge dag automatisch een slechte paddenstoelendag is. Op vochtige plekken, in dicht bos of onder een dikke laag bladeren kan de bodem nog lange tijd voldoende vocht bevatten.
Maak er met kinderen een speurtocht van
Paddenstoelen zoeken is ook een eenvoudige manier om kinderen bewuster naar de natuur te laten kijken. Daarbij hoef je helemaal niet alle soorten te kunnen herkennen. Maak er bijvoorbeeld een speurtocht van. Zoek onderweg naar:
- een rode paddenstoel;
- een heel kleine paddenstoel;
- een zwam op een boom;
- een groepje paddenstoelen bij elkaar;
- een paddenstoel met plaatjes onder de hoed;
- een paddenstoel die tussen het mos groeit;
- een opvallend grote paddenstoel;
- een paddenstoel die bijna dezelfde kleur heeft als de bladeren.
Wie een klein spiegeltje meeneemt, kan soms zelfs de onderkant van een paddenstoel bekijken zonder hem aan te raken of uit de grond te halen. Ook fotograferen kan onderdeel worden van de speurtocht. Laat kinderen bijvoorbeeld proberen vijf verschillende vormen of kleuren vast te leggen.
Niet alles hoeft een naam te krijgen
Veel mensen willen tijdens een natuurwandeling meteen weten welke soort ze hebben gevonden. Dat is begrijpelijk, maar bij paddenstoelen is herkenning niet altijd eenvoudig. Kleur alleen zegt bijvoorbeeld lang niet altijd genoeg. Vorm, grootte, groeiplaats en de onderkant van de hoed kunnen allemaal belangrijk zijn. Daarom kan het juist leuk zijn om eerst goed te kijken. Is de hoed glad of ruw? Staan er plaatjes onder? Groeit hij op hout of in de grond? Staat hij alleen of in een groep? Wie daarna thuis verder wil zoeken, kan gebruikmaken van een paddenstoelengids of een gespecialiseerde natuurapp.
Kijken is beter dan meenemen
Paddenstoelen kun je het beste laten staan. Ze horen bij het bos en zijn bovendien vaak maar korte tijd zichtbaar. Door ze te laten staan, kunnen ook andere wandelaars ervan genieten. Bovendien zijn veel paddenstoelen kwetsbaar en kunnen ze gemakkelijk beschadigen. Een telefoon of camera is daarom meestal het beste hulpmiddel om een bijzondere vondst mee naar huis te nemen. Voor fotografie hoef je overigens geen professionele apparatuur te hebben. Door laag bij de grond te fotograferen en rustig te letten op licht, bladeren en mos kun je met een gewone smartphone al mooie herfstfoto's maken.
Pas op met onbekende soorten
Niet iedere paddenstoel is eetbaar. Sommige soorten kunnen giftig zijn en herkenning kan lastig zijn. Eet daarom nooit zomaar een paddenstoel die je tijdens een wandeling hebt gevonden. Ook soorten die sterk op een bekende eetbare paddenstoel lijken, kunnen toch iets anders zijn. Voor gezinnen met jonge kinderen is het verstandig duidelijk af te spreken dat paddenstoelen alleen worden bekeken en niet worden geplukt of geproefd.
Een herfstwandeling hoeft niet lang te zijn
Wie paddenstoelen wil zoeken, hoeft geen wandeltocht van vijftien kilometer te maken. Een route van een paar kilometer kan al voldoende zijn, zeker wanneer je regelmatig stopt. Wie bewust langzaam wandelt, ontdekt meestal veel meer details in het landschap. Dat maakt paddenstoelen zoeken ook geschikt voor een korte herfstactiviteit na school, in het weekend of tijdens de herfstvakantie. Combineer de wandeling bijvoorbeeld met het verzamelen van gevallen bladeren, kastanjes of beukennootjes. Laat levende planten en paddenstoelen daarbij zoveel mogelijk ongemoeid.
Neem de camera mee
De herfstbossen rond Apeldoorn zijn niet alleen interessant voor wandelaars, maar ook voor fotografen. Paddenstoelen lenen zich goed voor close-upfoto's. Vooral laag zonlicht, vochtige bladeren en mos kunnen voor een sfeervol beeld zorgen. Een paar eenvoudige tips:
- fotografeer zo laag mogelijk bij de grond;
- probeer licht van opzij te gebruiken;
- maak zowel een overzichtsfoto als een detailfoto;
- raak de paddenstoel zo min mogelijk aan;
- kijk ook eens naar structuren aan de onderkant;
- gebruik bladeren en mos in de voorgrond.
Soms levert één paddenstoel daardoor al meerdere totaal verschillende foto's op.
Veelgestelde vragen over paddenstoelen zoeken in Apeldoorn
Wanneer vind je de meeste paddenstoelen?
De herfst is doorgaans de beste periode om paddenstoelen te zoeken. Vooral vochtige omstandigheden in combinatie met relatief zachte temperaturen kunnen gunstig zijn.
Waar kun je rond Apeldoorn zoeken?
Onder meer in de bossen rond Berg & Bos, Hoog Soeren, Ugchelen en Beekbergen. Ook in natuurgebieden verder richting de Veluwe zijn veel wandelmogelijkheden.
Moet je paddenstoelen plukken om ze te herkennen?
Nee. Laat ze bij voorkeur staan en bekijk of fotografeer ze op de plek waar ze groeien. Met een spiegeltje kun je soms ook de onderkant bekijken.
Zijn alle paddenstoelen veilig?
Nee. Sommige soorten zijn giftig. Eet nooit een zelf gevonden paddenstoel wanneer je niet met zekerheid weet welke soort het is.
Kun je ook met kinderen paddenstoelen zoeken?
Zeker. Maak er bijvoorbeeld een speurtocht van waarbij kinderen zoeken naar verschillende kleuren, vormen en groeiplaatsen.
Praktisch op pad
Wie het bos ingaat, doet er goed aan rekening te houden met de regels van de terreinbeheerder. Blijf waar nodig op de toegankelijke paden en houd rekening met gebieden die tijdelijk afgesloten kunnen zijn. Controleer vóór vertrek eventuele openingstijden of bijzonderheden van het natuurgebied dat je wilt bezoeken. Kies daarnaast een route die past bij het weer en bij de mensen die meegaan. Stevige schoenen zijn in het najaar geen overbodige luxe. Bospaden kunnen na regen behoorlijk modderig worden. En zoals altijd in de natuur geldt: laat achter wat er hoort en neem afval weer mee naar huis.
Herfst ligt letterlijk aan je voeten
Wie in oktober of november door de Apeldoornse bossen loopt, hoeft eigenlijk maar één ding te doen: het tempo verlagen. Kijk langs de rand van het pad, tussen het mos en tegen oude boomstammen. Grote kans dat je ineens vormen en kleuren ontdekt waar je normaal gesproken zo voorbij zou lopen. Want juist in deze tijd van het jaar ligt een belangrijk deel van de natuurpracht letterlijk aan je voeten.
Meer nieuws
Voor meer nieuws kunt u
Apeldoorn Nieuws toevoegen
op uw social media kanalen. Ook kunt u lid worden van onze nieuwsbrief. En kunt
u ons via push-meldingen op uw beeldscherm krijgen. Ook voor regionaal nieuws
kunt u terecht bij de buren.
Harderwijk Nieuws en
Nunspeet Nieuws
en
Ermelo Nieuws.
Adverteren kan natuurlijk ook! Adverteren op nieuwspagina op Facebook met meer
dan 8500 volgers? Mail dan naar
[email protected] of bel naar
06–36454332. Heb je nieuws? Mail dan naar
[email protected]. Je kunt de
redactie bereiken via deze mail of bel naar 06-42022831.