9/11, 25 jaar later: de dag die de wereld blijvend veranderde

11 sep , 13:30 • Landelijk

Het is vandaag precies 25 jaar geleden dat de aanslagen van 11 september 2001 de wereld schokten. Bij de terreuraanvallen in de Verenigde Staten kwamen bijna drieduizend mensen om het leven en raakten duizenden anderen gewond. Ook een kwart eeuw later is 9/11, 25 jaar later een dag van herdenken, terugkijken en stilstaan bij de gevolgen die tot ver buiten Amerika voelbaar werden.

9/11, 25 jaar later: een ochtend die de wereld veranderde

Op dinsdagochtend 11 september 2001 kaapten negentien terroristen vier passagiersvliegtuigen. Twee toestellen vlogen kort na elkaar in de torens van het World Trade Center in New York. Een derde vliegtuig raakte het Pentagon bij Washington. Het vierde toestel, United Airlines-vlucht 93, stortte neer in Pennsylvania nadat passagiers en bemanning zich tegen de kapers hadden verzet.

Miljoenen mensen volgden de gebeurtenissen live op televisie. De beelden van brandende torens, mensen die vluchtten en hulpverleners die richting het gevaar liepen, maakten diepe indruk. Voor veel volwassenen is nog altijd precies duidelijk waar zij waren toen het nieuws hen bereikte.

Gevolgen waren wereldwijd merkbaar

De aanslagen veranderden internationale verhoudingen en het veiligheidsbeleid ingrijpend. De Verenigde Staten begonnen de zogenoemde oorlog tegen terreur. Oorlogen in Afghanistan en Irak, strengere grenscontroles en nieuwe antiterrorismewetgeving bepaalden jarenlang het politieke debat. Ook Nederland leverde militairen aan internationale missies en kreeg te maken met aangescherpte veiligheidsmaatregelen.

Reizen per vliegtuig veranderde eveneens. Controles op luchthavens werden uitgebreider, cockpitdeuren werden beter beveiligd en overheden gingen intensiever informatie delen. Maatregelen die tegenwoordig vanzelfsprekend lijken, vinden voor een belangrijk deel hun oorsprong in de periode na 11 september 2001.

Herdenken zonder slachtoffers te reduceren tot cijfers

Achter het dodental gaan duizenden persoonlijke verhalen schuil. Onder de slachtoffers waren kantoormedewerkers, vliegtuigpassagiers, brandweerlieden, politiemensen en andere hulpverleners. Nabestaanden leven nog altijd met het verlies. Daarnaast kampen veel mensen die op en rond Ground Zero hulp verleenden met gezondheidsproblemen.

In Apeldoorn wordt deze dag vooral gevolgd via landelijke en internationale herdenkingen. Voor jongeren is 9/11 inmiddels geschiedenis van vóór hun geboorte. Juist daarom blijft uitleg belangrijk: niet alleen over de aanslagen zelf, maar ook over angst, polarisatie, oorlog en de vraag hoe een open samenleving zich tegen geweld kan beschermen.