School-in-school voor kinderen met TOS succes in Apeldoorn

Foto: Jeroen Taalman

Gelach klinkt op het speelplein. Kleuters van basisschool PCBO De Regenboog-Osseveld spelen samen buiten met de kleuters van de Kentalis Dr. P.C.M. Bosschool.

Speciaal onderwijs in de buurt

Zo ook Luuk en Koen. Zij volgen het speciaal onderwijs van Kentalis bij hen in de buurt. Met ingang van komend schooljaar kunnen ze op dezelfde school blijven en hoeven ze niet van Apeldoorn naar Arnhem te reizen om speciaal onderwijs te volgen. Want naast een groep 1 / 2 met dertien kinderen, start na de zomervakantie een groep 3 met 8 kinderen.

Eerste groep met TOS

De tweeling Luuk en Koen (5 jaar) zat in de eerste groep leerlingen met een taalontwikkelingsstoornis (TOS). Daarbij wordt taal niet goed verwerkt in de hersenen. Ze volgen sinds een jaar speciaal onderwijs in Apeldoorn. Binnen PCBO De Regenboog Osseveld is ruimte gereserveerd voor deze groep leerlingen, die begeleid worden door Kentalis, een landelijke zorg- en onderwijsorganisatie.

School-in-school constructie

Binnen deze zogeheten school-in-school constructie volgen leerlingen met TOS onderwijs in een reguliere school. Doordat het dichtbij huis is, hoeven de kinderen niet met een busje naar de Kentalis Dr. P.C.M. Bosschool in Arnhem en gaan ze naar dezelfde school als vriendjes uit de buurt. “Hoewel we de jongens vaak met de auto wegbrengen, vinden ze de bakfiets geweldig”, vertellen hun ouders Jos en Petra. “Ook zijn er andere kinderen komen spelen en zij bij hen. Als ze in Arnhem naar het speciaal onderwijs waren gegaan, kan dat niet zo 1, 2, 3. Nu Kentalis ook groepen in Apeldoorn heeft, is dat veel makkelijker.”

Vooruitgaan

Hun zoontjes gaan zichtbaar vooruit in hun taalontwikkeling. “Wij zien een sterke groei en de testen laten dat ook zien. We hebben we nu veel vaker even een minuutje een gesprekje met de logopediste of juf. Dit soort korte gesprekken zijn zo waardevol. Door net dat kleine extra gesprekje, kun je aan de eettafel het gesprek beter volgen en beter doorvragen. Voor de ouders prettig. Maar ook voor de kinderen, omdat ze begrepen worden. Daarnaast heeft de logopediste erg haar best gedaan om de klankvervorming te verminderen. Ook dit komt de verstaanbaarheid ten goede.”

Meerwaarde

Gerda Gorter, afdelingsdirecteur Kentalis: “Het directe contact tussen ouders/verzorgers en de medewerkers van de Dr. Bosschool, ervaren de medewerkers ook als een meerwaarde.” Jeanet Minks, directeur De Regenboog-Osseveld vult aan: “En zijn de korte lijntjes tussen het regulier onderwijs en het speciaal onderwijs fijn. In de wandelgangen kun je elkaar aanschieten en met hulpvragen elkaar opzoeken.”

Participeren

Daarnaast worden ouders/verzorgers nu meer in staat gesteld om te participeren bij activiteiten die voor de klas worden georganiseerd, dan als hun kind verder weg op school zitten. “Als de jongens uit gaan, rennen ze snel naar het speeltoestel aan de zijkant van het gebouw. Daar rennen vaak ook nog andere klasgenoten heen zodat de ouders – een kleine maar sterk groeiende groep – vaak nog even een onderonsje hebben.”

Bekendheid

De mogelijkheid dat kinderen met een TOS in Apeldoorn naar speciaal onderwijs kunnen, is snel bekend geworden in de regio. Bij de start was dat de verwachting, maar “sinds de voorjaarsvakantie tot aan de zomervakantie hebben we elke week wel een kennismakingsgesprek met nieuwe ouders en verwijzers. We hadden niet verwacht dat het zo snel zou gaan,” aldus Gorter. Naast de start van groep is het de bedoeling om inhoudelijk de volgende stap te zetten. Minks: “Er zijn onder meer plannen om het werken met thema’s meer op elkaar af te stemmen en hier ook gezamenlijke activiteiten in op te pakken.”

Samen school

Daarin was dit jaar al een stap gezet. Zo hebben alle kinderen de opening van de Kinderboekenweek, Sinterklaas en de Koningsspelen samen gevierd. Gorter: “En we hebben een keer groepsdoorbroken met alle kleutergroepen geknutseld. Het team van De Regenboog heeft ons alle ruimte gegeven te participeren waar we wilden.” Het schooljaar wordt ook samen afgesloten: de kleutergroepen wonen dan samen een muzikale voorstelling vanuit Kentalis bij.

School-in-school in de praktijk

Kinderen met een taalontwikkelingsstoornis (TOS) hebben meer begeleiding nodig op het gebied van taal. Afhankelijk van de indicatie gaat een kind naar het speciaal onderwijs of een reguliere basisschool met extra begeleiding ter plekke. De hoop en verwachting is dat de leerlingen met die begeleiding zich in hun eigen sociale omgeving goed zullen ontwikkelen. Kentalis zoekt dan ook de samenwerking met het regulier onderwijs en richt zich op doorstroming van leerlingen naar het regulier onderwijs. Onder het motto ‘regulier waar het kan, speciaal waar het moet’. In Apeldoorn werkt de Kentalis Dr. P.C.M. Bosschool samen met PCBO De Regenboog-Osseveld. Hoe ziet die samenwerking van de school-in-school in de praktijk eruit?

Schooltijden en dagindeling

De schooltijden van zowel de Dr. Bosschool, afdeling Apeldoorn, als De Regenboog-Osseveld zijn op elkaar afgestemd. ‘s Ochtends starten de kleuterbouwklassen van De Regenboog-Osseveld, als ook van de Dr. Bosschool met ontvangst in de kring waarbij het dagrooster met behulp van picto’s wordt toegelicht. De dag door wordt er gespeeld en gewerkt binnen een thema in de hoeken met ontwikkelingsmateriaal. Er wordt gezongen en muziek gemaakt. Er is een continue rooster, dus tussen de middag eten de kinderen de boterham op school. De gymlessen, die zowel de kleuters van De Regenboog als de kinderen van Dr. Bosschool, volgen worden op elkaar afgestemd. Net als het buitenspeelrooster, zodat de kleuters van beide scholen soms samen buiten spelen.

Intensievere begeleiding

De intensievere begeleiding van de kinderen met een TOS op een schooldag blijkt onder meer uit het bezoek van de fysiotherapeut. Een middag in de week komt deze voor kinderen van de Dr. Bosschool, die extra motorische therapie volgen. Verder is de logopedist een aantal dagen per week op school om de kinderen individueel of in een klein groepje te begeleiden. Ook werkt de logopedist samen met de leerkracht in de taalkring om de communicatieve vaardigheden met de kinderen te oefenen. De logopedist bespreekt regelmatig de ontwikkelingen met het kind en de ouders/verzorgers. Na schooltijd is er incidenteel overleg tussen de intern begeleiders van de beide scholen over bijvoorbeeld een leerling op De Regenboog-Osseveld die hulp nodig heeft bij de taalontwikkeling of mogelijk de communicatieve redzaamheid.

Over PCBO Apeldoorn

PCBO Apeldoorn is een stichting waar 27 protestants christelijke basisscholen onder vallen. PCBO De Regenboog Osseveld is één van onze scholen. Op onze scholen bieden wij hoogwaardig onderwijs en laten we kinderen hun talenten ontdekken en ontwikkelen.

Over Kentalis

Kentalis is er voor mensen die een taalontwikkelingsstoornis hebben of slechthorend, doof of doofblind zijn, ook als zij meerdere beperkingen hebben. Zij kunnen bij Kentalis terecht voor onderzoek, zorg en onderwijs op maat, dicht bij huis en op locaties door heel Nederland. Ook werkt Kentalis samen met zorg- en onderwijsprofessionals in het binnen- en buitenland en delen wij met hen kennis. Onder het motto: ‘Samen komen we verder’.